7 grudnia br. rozpoczęło obrady dwudniowe posiedzenie Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych (KRPUT) (wszystkiego o tym dobrowolnym rektorskim Stowarzyszeniu można dowiedzieć się tu – kliknij). Odbyło się w Akademii Morskiej w Gdyni. Miejsce to nie zostało wybrane przypadkowo – akurat następnego dnia, 8 grudnia przypadała równa, 95. rocznica powstania szkolnictwa morskiego w Polsce, znana nam jako obchodzone w Akademii Morskiej w Gdyni Święto Szkoły. Przedmiotem obecnego spotkania stała się innowacyjna gospodarka, a zadaniem, które rektorzy naszych uczelni technicznych postawili sobie za cel główny – stworzenie podstaw do wypracowania dokumentu: „Pakt dla nauk technicznych” – czyli zbioru wytycznych, które mają nakreślić kierunki dalszego rozwoju nauk technicznych w Polsce. Oczywiście wszytko to w oparciu o ścisłą współpracę z polskim biznesem, która obecnie nie jest na do końca zadowalającym poziomie.

CSPI5402

JM Rektor prof. Piotr Jędrzejowicz, gospodarz konferencji, witając przybyłych na obrady podkreślił, że właśnie Akademia Morska w Gdyni jest najstarszą polską uczelnią na Pomorzu i dzisiaj wypracowała sobie, i od lat zajmuje jedną z najwyższych pozycji w światowych rankingach uczelni morskich. Podkreślił też, że zapoczątkowane w Tczewie, kontynuowane dzisiaj w Gdyni i Szczecinie polskie szkolnictwo morskie wyrażane jest m.in. zatrudnianiem ok. 30 tysięcy absolwentów polskich uczelni morskich we flocie światowej (na ok. 40 tysięcy Polaków zatrudnionych w tej flocie), a generowane przez nich zarobki na poziomie 1,5 – 2 miliardów Euro mają niebagatelny wpływ na naszą gospodarkę. Rektor dał wyraz wielkiego zadowolenia, że udało się połączyć obrady konferencji z obchodzonym właśnie Świętem Szkoły.

Jak powiedział Przewodniczący KRPUT profesor Tadeusz Więckowski Rektor Politechniki Wrocławskiej, zgodnie z propozycją obecnego na sali, świeżo powołanego Wicepremiera Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Jarosława Gowina, konferencja miała mieć przebieg otwartej dyskusji, podczas której każdy z rektorów przedstawi obecnym punkt widzenia, zapatrywania i problemy, z którymi spotyka się we własnej uczelni. A tu celem wyznaczonym będzie, jak to określono: „neo-” lub „reindustrializacja” polskiej nauki.

CSPI5414

Od lewej: prof. dr hab. Piotr Jędrzejowicz Rektor Akademii Morskiej w Gdyni, prof. dr hab. inż. Tadeusz Więckowski Rektor Politechniki Wrocławskiej – Przewodniczący KRPUT, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Jarosław Gowin, prof. dr hab. inż. Henryk Krawczyk Rektor Politechniki Gdańskiej – Wiceprzewodniczący KRPUT i prof. dr hab. inż. Antoni Tajduś Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej – Honorowy Przewodniczący KRPUT

Nie mogło oczywiście zabraknąć wypowiedzi otwierającej w wykonaniu Ministra Jarosława Gowina. Witając wszystkich, przedstawił priorytety, którymi będzie kierował się jako minister i wicepremier Rządu RP przez najbliższe cztery lata, w dziedzinie najbardziej interesującej tu zebranych – innowacyjności polskiej gospodarki i jej budowy w oparciu o wiedzę. Zapowiedział usunięcie barier, które na co dzień utrudniają funkcjonowanie uczelni i środowisk naukowych – powiedział o deregulacji (podjęto już pracę poprawienia dwóch ustaw powodujących nadmierną biurokrację). Zapowiedział, że będzie dążył do zapobiegania wielokrotnym, cząstkowym zmianom Ustawy o Szkolnictwie Wyższym: „(…) będziemy zmieniać tę ustawę tylko w takim zakresie, w którym wspólnie Ministerstwo, środowisko naukowe i akademickie uznają te pilne zmiany za niezbędne.” Mówił o rozpoczęciu prac nad całkiem nową Ustawą o Szkolnictwie Wyższym z przewidywanym czasem jej opracowania w ciągu trzech najbliższych lat – jako efektu gruntownego dialogu między ministerstwem, a środowiskiem naukowym i akademickim. „(…) Główny cel, który będzie mi przyświecał nazwałbym „kulturą jakości” w polskiej nauce, w polskim systemie edukacyjnym, powinna nas wspólnie interesować tylko nauka uprawiana na najwyższym światowym poziomie, jako nauka konkurencyjna wobec świata i w ślad za tym równie konkurencyjna gospodarka.” Kolejnym priorytetem Ministra Gowina jest dalsze umiędzynarodowienie polskiej nauki – tu przez przyspieszenie i pogłębienie działań, które do tej pory były podejmowane. Padło też ważne stwierdzenie: „(…) chcę Państwu powiedzieć, że zmienił się Rząd, zmienił się obóz polityczny u władzy, ale Państwo zachowuje ciągłość i na pewno będę starał się kontynuować wszystko to, co dobre i cenne, a rozpoczęte przez poprzedników. Chciałbym odgrodzić świat nauki od bieżącej polityki, abyśmy mogli wspólnie wypracowywać dobre strategicznie rozwiązania.”

CSPI5418

Najważniejszym jednak priorytetem Ministra Jarosława Gowina, jak podkreślił również i nowego Rządu – będzie innowacyjność. Wkrótce powołana ma zostać w ramach Rady Ministrów Rada ds. Innowacyjności, a w jej skład wejdą również Minister Cyfryzacji i Minister Skarbu Państwa. Równolegle zostanie powołany międzyresortowy Zespół ds. Innowacyjności. W skład wejdzie tu grupa wiceministrów, z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego planowany jest Piotr Dardziński. W ramach MNiSW funkcjonuje też Departament Innowacji i Rozwoju.

Minister też poinformował o rozpoczęciu prac nad nową Ustawą o Innowacyjności (opracowaną już wcześniej w kancelarii prezydenta Bronisława Komorowskiego, lecz, jak to minister określił „zdemolowaną” przez Ministerstwo Finansów) – zdecydowano o podjęciu pilnych prac nad nowym kształtem tej ustawy, szczególnie dokonanie zmian w zakresie podatkowym. Jak dodał Minister Gowin: „(…) położenie nacisku na innowacyjność ma służyć reindustrializacji, a lepszym dla mnie sformułowaniem będzie neoindustrializacja. Ważnym zadaniem będzie zbudowanie symbiozy między światem nauki i światem gospodarki.” Stwierdził, że mimo wielu pozytywnych działań podejmowanych w ostatnich latach w kierunku wdrażania innowacyjnej gospodarki, panuje jednak poczucie niedosytu w kwestii ich finalnych efektów. Kończąc dodał, że ma świadomość potrzeb uczelni, bardzo ambitnych planów w zakresie rozbudowy infrastruktury badawczej w latach 2014-2020, ale również powiedział, że: (…) największym wyzwaniem będzie odpowiednie wykorzystanie infrastruktury badawczej, która powstała w latach 2007-2015, gdzie są wspaniałe laboratoria, ale często brakuje środków na ich wykorzystanie, czy wręcz utrzymanie. Brakuje też środków na „zbudowanie” odpowiedniej kadry potrzebnej do ich funkcjonowania (również obsługi technologicznej).” Zapowiedział, że priorytetem Rządu w ramach „neoindustrializacji” będzie określenie najważniejszych obszarów gospodarki (wybory będą trudne). Jak powiedział: „(…) stworzyliśmy mapy potencjału gospodarczego Polski, nałożymy na to mapy potencjału naukowego i priorytetowe znaczenie będą miały miejsca, w których istnieje potencjał i po stronie gospodarki, i po stronie nauki, i będziemy próbowali stworzyć w tych obszarach rzeczywiście optymalne warunki do rozwoju.”

I dalej już rektorzy przystąpili do tworzenia założeń swojego dokumentu, nazwanego roboczo „Paktem dla nauk technicznych”, mając świadomość, że przemysł i gospodarka oczekują szybkich zysków, a wdrażanie poparte badaniami nowych projektów uczelnianych wymaga często wieloletnich okresów. Mając również świadomość celów gospodarczych określonych przez obecnie panujących, ale i świadomość roli kadry naukowej, szczególnie profesorskiej w kreowaniu i wspomaganiu nowoczesnych pomysłów gospodarczych.

I na zakończenie obrad pierwszego dnia – wspólne zdjęcie.

CSPI5592

* * *

Tego dnia, o godz. 18.00 odbyła się jeszcze uroczysta Msza Św. z okazji 95. rocznicy Polskiego Szkolnictwa Morskiego w intencji pracowników, studentów oraz absolwentów (wychodzi, że i w mojej…), a koncelebrowana przez JE Ks. Arcybiskupa Sławoja Leszka Głódzia, przeprowadzona w Katedrze Archidiecezjalnej w Gdańsku-Oliwie. Na mszy pojawili się również goście specjalni Akademii Morskiej – Rektorzy polskich uczelni technicznych.

CSPI5700

Po mszy wszyscy mogli wysłuchać jeszcze występu Chóru Akademii Morskiej w Gdyni oraz koncertu organowego w wykonaniu Karola Hilla.

Tekst i zdjęcia: Cezary Spigarski