Unikalna kolekcja przedmiotów osobistych Jana Nowaka-Jeziorańskiego przekazana Muzeum Emigracji w Gdyni

4 lutego br. odbyło się przekazanie kolekcji 42 przedmiotów i 137 kopii zdjęć związanych z pracą i życiem prywatnym legendarnego Kuriera z Warszawy, Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Pamiątki zostały ofiarowane Muzeum Emigracji przez dysponentów pamiątek: senatora Sławomira Rybickiego oraz wdowę po Arkadiuszu „Aramie” Rybickim, Małgorzatę Rybicką. Rzeczy dokumentują życie prywatne Jana Nowaka-Jeziorańskiego, są wśród nich fotografie oraz przedmioty osobiste – m.in. zegarek, modlitewnik, portfel i okulary, sprzęt filmowy i fotograficzny. W uroczystości wziął również udział mecenas Jacek Taylor, przyjaciel rodziny Jeziorańskich oraz wykonawca testamentu Jana Nowaka-Jeziorańskiego.

_7F50518Jana Nowaka-Jeziorańskiego każdy zna jako ostatniego emisariusza, który dotarł do Warszawy przed wybuchem Powstania oraz zaangażowanego dyrektora polskiej sekcji Radia Wolna Europa, mało kto wie jednak, jakim człowiekiem był prywatnie. Dzięki przedmiotom związanym z jego pracą i życiem prywatnym można poznać nie tylko patriotę, ale i dżentelmena oraz intelektualistę.

_7F50503

W czasie konferencji dyrektora polskiej sekcji Radia Wolna Europa wspominał mecenas Jacek Taylor, wykonawca testamentu oraz jego długoletni przyjaciel. Za jego sprawą Jana Nowaka-Jeziorańskiego poznał Arkadiusz „Aram” Rybicki, poseł na Sejm RP, tragicznie zmarły w katastrofie lotniczej w Smoleńsku. Wspólne zaangażowanie na rzecz demokratycznych przemian w Polsce było początkiem bliskiej i serdeczniej znajomości. Wdowa po Arkadiuszu Rybickim, Małgorzata, oraz jego brat, senator Sławomir Rybicki, zdecydowali o ofiarowaniu posiadanych pamiątek po Nowaku-Jeziorańskim gdyńskiej placówce.

_7F50483

Jestem zaszczycony, że mogliśmy przekazać pamiątki po Janie Nowaku Jeziorańskim do Muzeum Emigracji w Gdyni. Był dla mnie wzorem patrioty i męża stanu. Cieszę się, że mogłem go osobiście poznać i cieszę się, że pamiątki po nim będą mogły służyć wszystkim Polakom – powiedział senator Rybicki.

Lata 20-te XX w. Od lewej: Jan Kwiatkowski, Jan Nowak Jeziorański, Jerzy Lenczowski, Jan Kott, ? Matuszewski

Fascynującą częścią pamiątek są zdjęcia pochodzące z czasów młodości, okresu II wojny światowej i działalności w polskiej sekcji Radia Wolna Europa i licznych spotkań Jana Nowaka-Jeziorańskiego z najbardziej wpływowymi osobami w światowej polityce, m.in. kilkoma prezydentami USA, wśród których znaleźli się George Bush senior oraz Bill Clinton.

Grudzień 1943 w Londynie – odznaczanie przez gen. Kazimierza Sosnkowskiego, pierwszy z prawej Jan Nowak Jeziorański

Lata 60-te XX w.

W 1996 r. po wręczeniu przez Prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki Billa Clintona Prezydenckiego Medalu Wolności

Wielką pasjonatką fotografii była Jadwiga – żona Jana Nowaka-Jeziorańskiego, przez lata nazywana również „Gretą” od jej wojennego pseudonimu. W posiadaniu państwa Jeziorańskich było kilka aparatów, projektorów oraz urządzeń do przeglądania slajdów. Interesowała ich fotografia użytkowa i szybkość jaką oferowały polaroidy. Sam Jan Nowak-Jeziorański używał również polaroidowych nakładek przeciwsłonecznych na okulary.

_DSH8228Wśród przekazanych przedmiotów znalazły się opatrzony osobistymi notatkami modlitewnik, okulary, wizytówki, zegarek na rękę i portfel. Do zbiorów Muzeum trafiły również elementy garderoby, zawsze dbającego o elegancję Jana Nowaka-Jeziorańskiego – m.in. wełniany kapelusz i kolekcja kilkunastu krawatów.

kolaż

_7F50512Jan Nowak-Jeziorański i piękna karta jaką zapisało Radio Wolna Europa w polskiej historii od początku byli obecni na naszej wystawie. Przekazane pamiątki dają jednak szansę na poznanie tego niezwykłego człowieka w bardziej osobisty sposób – zaznaczyła dyrektor Muzeum, Karolina Grabowicz-Matyjas – dlatego jesteśmy wdzięczni za ten wyjątkowy dar dla naszej placówki.

1995 rok z Władysławem Bartoszewskim

Część przedmiotów przekazanych Muzeum znajdzie się na jego wystawie stałej. Wszystkie pamiątki będzie można zobaczyć online. Już 6 lutego Muzeum Emigracji w Gdyni otworzy również wystawę czasową o Kurierze z Warszawy, która potrwa do końca marca.

Joanna Wojdyło
Rzeczniczka Muzeum Emigracji w Gdyni

Zdjęcia:

– z uroczystości – Dawid Linkowski
– obiektów – kolaż  – Bogna Kociumbas
– archiwalne – zdjęcia przekazane w darze od rodziny Rybickich dla Muzeum Emigracji w Gdyni