W dniu 26 czerwca, w roku 60-lecia Polskiego Towarzystwa Nautologicznego, w gościnnych progach Muzeum Marynarki Wojennej odbyło się uroczyste wodowanie rocznika „Nautologia” nr 154 (2017 r.). Wśród uczestników spotkania było wielu znamienitych gości, w tym autorów artykułów zamieszczonych w najnowszym numerze „Nautologii”. Wśród nich prof. dr hc. Daniel Duda, kadm. prof. Antoni Komorowski, prof. Jan Kazimierz Sawicki, red. Bohdan Sienkiewicz, red. Władysław Jaszowski i red. Marek Kański, sędzia Witold Kuczorski i inż. Zygmunt Choreń oraz wielu innych ważnych gości, którzy zaszczycili PTN swą obecnością w tym ważnym wydarzeniu. W uroczystym spotkaniu uczestniczyła również pani Martyna Huszcza, która reprezentowała Janusza Karpa, dyrektora Departamentu Edukacji Morskiej Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Gości powitał i spotkanie prowadził Marek Grzybowski, przewodniczący zarządu Polskiego Towarzystwa Nautologicznego, który podkreślił że członkowie PTN kontynuują misję założycieli stowarzyszenia.

Prowadzą interdyscyplinarne badania w obszarze szeroko pojętej gospodarki i kultury morskiej oraz prowadzą na różnych szczeblach edukację morską, popularyzują Polskę Morską we wszystkich środowiskach w kraju, jak również za granicą. Celem Polskiego Towarzystwa Nautologicznego jest inicjowanie, prowadzenie i popieranie badań oraz popularyzacja wiedzy w zakresie nautologii, a więc historycznego rozwoju żeglugi, portów, handlu morskiego, budownictwa okrętowego, rybołówstwa i innych pokrewnych dziedzin pracy człowieka na morzu oraz jej wpływu na kształtowanie się dziejów kultury i nauki poszczególnych społeczeństw, ze szczególnym uwzględnieniem warunków historycznych społeczeństwa polskiego.

Podczas uroczystości dyrektor Muzeum MW p. Tomasz Miegoń dokonał prezentacji Muzeum, przedstawił zakres działania i plany, w tym koncepcję zmian ekspozycji plenerowej.

Żegluga na akwenach objętych piractwem morskim” była tematem, który przedstawił w niezwykle barwny sposób kontradmirał dr inż. Czesław Dyrcz, były rektor-komendant Akademii Marynarki Wojennej oraz długoletni dowódca OS „Iskra”. W prezentacji bogato ilustrowanej zdjęciami i informacjami statystycznymi, odwołując się również do własnych doświadczeń kadm. Czesław Dyrcz wyjaśnił istotę i źródła współczesnego piractwa morskiego, przedstawił zwiększanie się obszarów zagrożeń dla żeglugi, które rozprzestrzenia się na akwenach sąsiadujących z krajami biednego Południa naszego globu. Poinformował o wybranych zdarzeniach oraz omówił sposoby przeciwdziałania atakom piratów. Więcej nt. zjawiska współczesnego piractwa morskiego można przeczytać w artykule kadm. Dyrcza zamieszczonym w najnowszym numerze „Nautologii”. Niestety czarno-białe ilustracje tylko częściowo oddają barwną prezentację autora artykułu o piractwie morskim.

Hekatomba w Basenie Prezydenta czyli największa katastrofa morska w dziejach Gdyni” to temat artykułu, który dr Ryszard Leszczyński oparł na wnikliwych badaniach archiwaliów i rozmów z osobami, które mogły naświetlić na nowo to tragiczne wydarzenie, jakim było zatonięcie holownika „Krab” wraz z holowaną przez niego barką. Oparty na dokumentach i relacjach artykuł zawiera tak wiele szczegółów, że trudno było przekazać je w krótkiej relacji autora. Podziw budzi dociekliwość i dbałość o identyfikację faktów dokonaną przez dra Leszczyńskiego, o czym przekonać może się czytelnik artykułu, bogato ilustrowanego zdjęciami.

O najważniejszych treściach nowego numeru „Nautologii” poinformował zebranych prof. Bolesław Hajduk, redaktor naczelny periodyku. Podkreśli, że PTN w trosce o jakość pisma dobiera autorów i artykuły tak, by utrzymać wysoki poziom merytoryczny i naukowy charakter rocznika, jak również zapewnić czytelnikom zasób informacji unikalnych, których nie znajdzie w innych opracowaniach. Realizując misję PTN zamieszczamy w „Nautologii” również artykuły popularnonaukowe oraz recenzje i omówienia, przywiązując dużą wagę do wysokiego poziomu merytorycznego zawartych informacji. Prof. Hajduk podkreślił również nieocenioną rolę Marka Rudowskiego, dzięki któremu periodyk przyjmuje ostateczny kształt przyjazny dla czytelnika.

Ze spisem treści „Nautologii” nr 154 będzie można zapoznać się na stronie PTN – kliknij tu. Wokół „Nautologii”, jedynego w Polsce czasopisma naukowego poświęconego problematyce morskiej skupiło się ponad 650 autorów, którzy na przestrzeni 55 lat wypełniali jego łamy. Byli to głównie pracownicy nauki reprezentujący różne dziedziny wiedzy morskiej, przedstawiciele nauk humanistycznych, ekonomicznych, przyrodniczych, medycznych, pedagogicznych, technicznych, muzealnicy i inni. Autorami byli również praktycy, głównie kapitanowie żeglugi wielkiej, mechanicy okrętowi, inżynierowie budownictwa okrętowego, oficerowie Marynarki Wojennej, dziennikarze, nauczyciele i działacze organizacji społecznych. W „Nautologii” zamieszczali swoje prace zarówno profesorowie, jak i początkujący pracownicy naukowi. Pisali również autorzy z poza Polski. „Nautologia” to chyba jedyne polskie morskie pismo – dotychczas niezlikwidowane, lub wykupione przez obcy kapitał – pisał Daniel Duda.

Uroczystego wodowania tegorocznego wydania „Nautologii” dokonała pani mgr Małgorzata Szubrycht, która w swym wystąpieniu podkreśliła wartości naukowe i edukacyjne periodyku. Pani Małgorzata jest inicjatorką i animatorką wystawy „Liga Morska i Rzeczna w przededniu 100-Lecia czyli „Trzymajmy się morza!”, która prezentowana będzie do końca 2018 roku (zdjęcia z otwarcia – kliknij tu). W listopadzie ubr została zaprezentowana w Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni, a od marca 2017 r. dorobek Ligi Morskiej prezentowany jest w szkołach i instytucjach w całej Polsce.

Tekst: Marek Grzybowski

Zdjęcia: Cezary Spigarski