Po dziesięciu miesiącach konserwacji, powróciły do Muzeum Marynarki Wojennej cenne archiwalia „Wicher et burza contre-torpilleurs de 1540 tonneaux. Atlas des dessins de artilerie et torpilles, chantiers navals francais, 1931” – jeden z dwunastu albumów zawierających plany konstrukcyjne niszczycieli (według przedwojennego nazewnictwa – kontrtorpedowców) ORP Burza i ORP Wicher. To 64 karty dokumentacji stoczniowej. Konserwację przeprowadziła specjalistyczna pracownia Dariusza Subocza z Grębocina. Archiwalia trafią na przygotowywaną na listopad 2018 roku wystawę stałą MMW.

Jak mówi Dariusz Subocz, „(…) podłoża projektów zostały zaatakowane przez grzyby. Część z nich nie była widoczna, dopiero w momencie zdjęcia wzmocnień wykonanych z papieru czy płóciennych podklein wyszła skala zanieczyszczenia. Najprawdopodobniej plany trafiły w wilgotne miejsce, a z braku zabezpieczenia środka klejącego – „klajstra” przed atakiem drobnoustrojów doszło do zakażenia. (…) Trzeba było umyć poszczególne karty, pozbyć się grzybów i przebarwień, a także naprawić, gdzie to było możliwe ubytki papieru. Do mycia użyliśmy wody z odrobiną środka powierzchniowo-czynnego (tzw. mydełka konserwatorskiego). Nie można tu było użyć mocnej chemii, wybielaczy z uwagi na bardzo osłabioną strukturę papieru. Dodatkową trudnością było silne chłonięcie wody przez papier i duży problem sprawiało utrzymanie pierwotnego wymiaru kart – szczególnie przy ich wzajemnym dopasowaniu. Obecnie karty są luźne, nie spięte ze sobą – decyzja o sposobie ich prezentacji na przygotowywanej wystawie stałej 100-lecia odzyskania niepodległości zostanie dopiero podjęta.”

Dokument przed konserwacją

Plany wymagały specjalistycznej konserwacji. Używane przez wiele lat na ORP Burza, aż do zakończenia służby okrętu, narażone były na trudne dla papieru warunki – wilgoć. W 1975 r. trafiły do Muzeum Marynarki Wojennej. Były zagrzybione. Pojedyncze karty były częściowo podarte, a częściowo posklejane taśmami biurowymi. Obecnie wszystkie albumy poddano procesowi fumigacji gazem. Pełna konserwacja każdego albumu to koszt około 50.000 złotych, który sfinansowało Muzeum Marynarki Wojennej.

Tak wygląda obecnie

Zestaw dokumentów, który 11 grudnia wraca do Muzeum MW, to druga z 12 części albumu planów ORP Burza i ORP Wicher, która została poddana pracom ratowniczym. Pierwszy z albumów w marcu tego roku trafił do Pracowni Konserwatorskiej Dariusza Subocza w Grębocinie (Muzeum Piśmiennictwa i Drukarstwa) i jest jeszcze w trakcie konserwacji. Jej koszt sfinansuje w części firma Thales.

Tekst i zdjęcia: materiały prasowe MMW

Zdjęcia i komentarz: Cezary Spigarski