Miniony rok już od dawna zapowiadany był jako wyjątkowy dla Portu Gdańsk zarówno pod kątem prognozowanych przeładunków, jak też zrealizowanych przedsięwzięć inwestycyjnych, ale i awansu Gdańska w bałtyckim rankingu największych portów morskich. Wszystkie z tych zapowiedzi znalazły swoje odzwierciedlenie w rzeczywistości i już dziś z całą pewnością można stwierdzić, że po raz pierwszy polski port osiągnął wysoką, bo szóstą pozycję na Bałtyku pod względem przeładunków ogółem.

2016 rok był również piątym z kolei, kiedy Port Gdańsk umocnił swoją drugą lokatę na akwenie bałtyckim pod względem obrotów kontenerowych. Na początku, tj. w roku 2012 kiedy po raz pierwszy Gdańsk uplasował się na pozycji wicelidera rankingu, od największego portu kontenerowego na tym akwenie – Portu St. Petersburg dzieliło go aż 1,6 mln TEU. Tymczasem w 2015 roku dystans ten stopniał już do poziomu 623 tys. TEU, by ostatecznie w minionym roku osiągnąć różnicę na poziomie zaledwie 445 tysięcy TEU.

3Od samego początku rok 2016 obfitował w wiele ważnych wydarzeń. W styczniu port świętował zakończenie rozbudowy intermodalnego terminalu kontenerowego w Porcie Wewnętrznym. W tym samym miesiącu do użytku oddana został nowa chłodnia wybudowana przez firmę PAGO – specjalistę w dziedzinie kompleksowej obsługi logistycznej produktów mrożonych w Polsce.

10W marcu w ramach inicjatywy podniesienia poziomu bezpieczeństwa w porcie zakończono 4 kluczowe inwestycje o łącznej wartości 15 mln złotych. Otwarto specjalistyczny Ośrodek Ratownictwa ZMPG S.A., który w zamyśle spełnia funkcję Centrum Koordynacyjno-Ratowniczego zrzeszającego w sobie wszystkie służby ukierunkowane na zachowanie bezpieczeństwa w porcie. Zakupiono motorówkę hydrograficzno-inspekcyjną, która stoi na straży bezpieczeństwa hydrograficznego Portu Gdańsk, ale także wykorzystywana jest do dokonywania specjalistycznych pomiarów środowiskowych akwenu i hydrologicznych dna. Zakupiono łódź ekologiczno-ratowniczą szybkiego reagowania na co dzień wykorzystywaną do działań rozpoznawczych i patrolowych, ale również gwarantującą pełną skuteczność w warunkach konieczności interwencyjnej zarówno ratowniczej, ekologicznej, jak i pożarniczej. Wreszcie dokonano gruntownej modernizacji statku pożarniczo – ratunkowego Strażak 6.

4Wkrótce potem zakończono rozruch technologiczny potężnej inwestycji spółki PERN, która zbudowała w Gdańsku 6 zbiorników na ropę naftową. W kwietniu nastąpiło uroczyste otwarciu pierwszego w Polsce podwodnego tunelu drogowego, który połączył lewo i prawobrzeżną część portu.

5W miesiąc później do Gdańska dotarły pierwsze suwnice do rozbudowywanego terminalu kontenerowego DCT ostatecznie uroczyście otwartego w październiku 2016 roku. Tym samym zapoczątkowany został kolejny ważny okres dla Portu Gdańsk i dalszego umacniania jego pozycji na Bałtyku jako ważnego portu kontenerowego, bowiem terminal DCT stał się poprzez zakończoną inwestycję już nie tylko największym terminalem kontenerowym pod względem realizowanych przeładunków, ale także największym pod względem mocy przeładunkowych na akwenie bałtyckim.

W połowie roku (lipiec 2016) do Gdańska dotarła także kluczowa informacja o zatwierdzeniu przez Komitet Koordynacyjny CEF Transport do dofinansowania ze środków Instrumentu „Łącząc Europę” (CEF – z ang. Connecting Europe Facility) listy projektów transportowych, wśród których znalazły się aż 3 projekty zgłoszone przez Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. na łączną kwotę ponad 600 mln złotych. Decyzja ta została ostatecznie zwieńczona w listopadzie, kiedy to nastąpiło uroczyste wręczenie umów zawartych pomiędzy Zarządem Morskiego Portu Gdańsk S.A. oraz Komisją Europejską.

1aPod koniec III kwartału minionego roku ostatecznie zakończono też bardzo ważną dla przyszłości portu inwestycję – modernizację linii kolejowej nr 226 oraz budowę mostu kolejowego nad Martwą Wisłą stanowiącego główną oś transportową dla ruchu kolejowego w porcie.
W minionym roku Port Gdańsk zacieśnił także istotnie współpracę z Chinami, czego urzeczywistnieniem były 2 listy intencyjne podpisane z jednymi z największych ośrodków morskich Państwa Środka – Portem Qingdao (czerwiec 2016) oraz Guangzhou (październik 2016).
Słowem niemal każdy miesiąc przynosił do Gdańska kolejne dobre wiadomości o sukcesywnym wzmacnianiu potencjału portu, co ostatecznie zaowocowało na koniec roku kolejnymi rekordowymi obrotami towarowymi na poziomie aż 37,3 mln ton, czyli o blisko 4% więcej niż w roku 2015.

1Największy udział w strukturze towarowej portu tym razem miały ładunki drobnicowe, które jeszcze w 2015 roku stanowiły niewiele ponad 30% w całkowitym wolumenie ładunkowym Gdańska. Tym razem ich udział wzrósł aż o 7 punktów procentowych, do poziomu 39% przewyższając po raz pierwszy w historii obroty paliwami płynnymi. Wszystko za sprawą bardzo wysokich przeładunków kontenerowych, które w ciągu minionych 12 miesięcy sięgnęły poziomu aż 1,3 mln TEU, tj. o 19% więcej niż w roku 2015 i aż o 7,2% więcej niż w rekordowym 2014 roku. W ujęciu tonażowym dynamika obrotów kontenerowych była jeszcze wyższa i odpowiednio kształtowała się na poziomie +25% w stosunku do roku 2015 i +29% w stosunku do roku 2014.

Łącznie w 2016 roku przy nabrzeżach gdańskiego portu obsłużono ponad 14,5 mln ton ładunków drobnicowych, czyli o 23% więcej niż w roku 2015.

6aNiemało zanotowano także przeładunków w grupie paliw płynnych, bo blisko 13 mln ton. Jest to co prawda wynik o blisko 13% gorszy niż w roku 2015, niemniej jednak taki rezultat jest po roku 2015 i 2010, trzecim najlepszym wynikiem ostatniej dekady w tej grupie towarowej. Rok 2016 jest również wyjątkowym okresem wyraźnie obrazującym zmiany w przeładunkach ropy. Jeszcze przed rokiem relacja ropy importowej w stosunku do eksportowej wynosiła 97% do 3%, tymczasem w zakończonym niedawno roku, stosunek ten wynosił już 85% do 15%, a to głównie za sprawą funkcjonujących tu nowo zbudowanych zbiorników PERN, które przywróciły w porcie tranzyt ropy w relacji eksportowej.

2aNa szczególną uwagę zasługuje także przeładunek węgla, który przekroczył nieosiągalny w ciągu ostatnich lat poziom 5 mln ton (13% wzrostu w stosunku do 2015 roku). Ostatni najlepszy w tym względzie wynik zanotowano przed 12 laty, kiedy w roku 2005 w Gdańsku przeładowano blisko 7 mln ton węgla. Odtąd w porcie przeładunki w tej grupie towarowej były bardzo nierównomierne i oscylowały w granicach od 1 mln ton w roku 2008 do 4,6 mln w roku 2013.

Zasadniczej zmianie uległ także kierunek handlu tym surowcem. O ile w roku 2015 dominującą relacją był eksport węgla i koksu, który stanowił wówczas 57% w strukturze przeładunków grupy, o tyle w minionym roku wynosił jedynie 38%.

2Bardzo dobre rezultaty przeładunkowe uzyskano w ciągu minionych 12 miesięcy również w grupie tzw. innych ładunków masowych, których łącznie przy nabrzeżach portowych przeładowano 3,5 mln ton (bez rudy), tj. o 4% więcej niż przed rokiem. Począwszy od 2014 roku obrót tego typu ładunkami w Gdańsku jest względnie stabilny (w roku 2014 wyniósł 3,6 mln ton, w roku 2015 – 3,4 mln ton). Zbliżona była również struktura towarowa ładunków w tym układzie rodzajowym. Podobnie jak w roku 2015 niemal połowę stanowił przeładunek kruszyw, który w minionym roku wyniósł 1,66 mln ton. Zanotowano także blisko pół miliona ton siarki granulowanej oraz niespełna 200 tys. ton skalenia. Charakterystycznym dla ubiegłego roku był natomiast duży bo ponad 70-procentowy wzrost przeładunku sody, której w zakończonym niedawno roku obsłużono łącznie 280 tys. ton.

7Rok 2016 był także kolejnym z rzędu, w którym port odnotował duży wzrost obrotu rudą. Przed rokiem było jej w porcie ok. 85 tys. ton, tymczasem w roku 2016 wolumen rudy przekroczył już poziom 200 tys. ton i jak zapowiada operator, w następnych okresach można się spodziewać jej sukcesywnego wzrostu.

W minionym roku nie obyło się jednak bez spadków. Ostatnie 12 miesięcy przyniosło portowi o ponad 21% mniejszy wolumen zboża, którego poziom ostatecznie zamknął się wynikiem 1,15 mln ton względem 1,6 mln w roku 2015. Głównym winowajcą był tu ponad 60-procentowy spadek przeładunków śruty, która jeszcze w 2015 roku stanowiła aż 40% w strukturze obrotów zbożem w Gdańsku. Na szczęście spadek ten skutecznie zrekompensowany został 25-procentowym wzrostem przeładunków pszenicy oraz 113-procentowym wzrostem eksportu kukurydzy.

Miniony rok to również pierwszy od dwóch lat okres, w którym dało się zauważyć wzrost udziału eksportu w obrotach ładunkowych portu. Zarówno w roku 2014, jak i 2015 w Gdańsku stosunek eksportu do importu wynosił 39% względem 61%, tymczasem w minionym roku przeładunki w relacji eksportowej stanowiły już ponad 41%.

6Dla nikogo nie powinna być zaskoczeniem także informacja, że minione 12 miesięcy stanowiły potwierdzenie kontynuacji stałego trendu wzrostowego wielkości statków. Jeszcze w roku 2015 średnia wielkość jednostek zawijających do portu w celach handlowych wynosiła 16.910 GT tymczasem w roku minionym średnia ich wielkość wzrosła o kolejne 8% i wynosiła 18.304 GT. To w ciągu dekady aż 123-procentowy wzrost wielkości jednostek handlowych, który jak można się spodziewać będzie kontynuowany również w bieżącym roku.

Co przyniesie zapoczątkowany przed kilkoma tygodniami kolejny rok? Czy będzie równie udany jak niedawno zakończony 2016? Ciężko prognozować, aczkolwiek przewidywania poszczególnych terminali i operatorów przeładunkowych przedstawiają się dość optymistycznie. Na ostateczne podsumowania trzeba będzie poczekać najbliższe 12 miesięcy.

Źródło: www.portgdansk.pl