Senat podjął uchwałę o ustanowieniu roku 2019 Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej (inicjatywa grupy senatorów). Przypomina w niej, że 1 października 1918 r. w Warszawie powołano Stowarzyszenie Pracowników na Polu Rozwoju Żeglugi „Bandera Polska”, które w 1924 r. przyjęło nazwę „Liga Morska i Rzeczna”. Liga od 100 lat konsekwentnie skupia się na sprawach morskich i rzecznych, na promowaniu rozwoju gospodarki morskiej, żeglugi śródlądowej, turystyki wodnej i bezpieczeństwa powodziowego. Dba o rozwijanie świadomości morskiej polskiego społeczeństwa, umacnianie polskiego patriotyzmu i podtrzymywanie tradycji narodowych. Zainicjowała m.in. działania na rzecz rozwoju dróg wodnych w Polsce.


Skrót stenopisu 68. posiedzenia Senatu RP

Marszałek Stanisław Karczewski:

Otwieram sześćdziesiąte ósme posiedzenie Senatu Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji.

Stwierdzam, że Senat zatwierdził porządek obrad sześćdziesiątego ósmego posiedzenia Senatu Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji.

Państwo Senatorowie, informuję, że w przypadku braku wniosków o charakterze legislacyjnym do punktu pierwszego głosowanie nad tym punktem odbędzie się bezpośrednio po jego rozpatrzeniu. Jeśli zostaną zgłoszone wnioski legislacyjne, głosowanie zostanie przeprowadzone po przerwie w obradach i po przygotowaniu sprawozdania komisji w tej sprawie.

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu pierwszego porządku obrad: drugie czytanie projektu uchwały o ustanowieniu roku 2019 Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej.

Pragnę serdecznie powitać obecnych na posiedzeniu przedstawicieli władz Ligi Morskiej i Rzecznej na czele z prezesem Ligi Morskiej i Rzecznej, panem Andrzejem Królikowskim, wiceprezesem Ligi Morskiej i Rzecznej, panem Markiem Padjasem, wiceprezesem Ligi Morskiej i Rzecznej, panem Wacławem Kowalskim, i sekretarzem generalnym Tadeuszem Kuśmierskim. Bardzo serdecznie panów witam. Dzień dobry. (Oklaski)

Przypominam, że projekt uchwały został wniesiony przez grupę senatorów i zawarty jest w druku nr 937, a sprawozdanie komisji – w druku nr 937 S.

Bardzo proszę sprawozdawcę Komisji Ustawodawczej, senatora Jerzego Wcisłę, o przedstawienie sprawozdania komisji o projekcie uchwały.

Senator Sprawozdawca Jerzy Wcisła:

Panie Marszałku! Wysoki Senacie! Szanowni Goście! Członkowie Zarządu Ligi Morskiej i Rzecznej! Szanowni Państwo!

Inicjatywa ustanowienia roku 2019 Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej zrodziła się w grupie senatorów i posłów, którzy tworzą Parlamentarny Zespół do Spraw Rozwoju Dróg Wodnych. Ten zespół liczy ok. 30 parlamentarzystów, w tym 11 senatorów, i to ta grupa senatorska jest spiritus movens tego zespołu. Projekt uchwały o roku Ligi Morskiej i Rzecznej został zgłoszony do Senatu.

25 czerwca zespół podjął uchwałę o wystąpieniu z inicjatywą ustanowienia przez Senat roku 2019 Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej. Są 2 podstawowe powody, dla których chcielibyśmy, aby ten rok był Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej.

Pierwszy jest taki, że Liga Morska i Rzeczna liczy sobie 100 lat. Jest, można powiedzieć, równolatką Polski niepodległej, a nawet jest od niej starsza o miesiąc i tydzień, bo inicjatywa utworzenia ligi zrodziła się 1 października 1918 r.

Drugi powód jest taki, że rok 2019 to jest rok, w którym będziemy konsultowali ogromny program, pierwszy taki program w Polsce powojennej, rewitalizacji naszych dróg wodnych. Ja będę o tym za chwilę mówił. Projekt, który jest dzisiaj rządową strategią rozwoju dróg wodnych… Zanim powstała taka strategia, w 2010 r. został złożony prawie identyczny projekt przez Ligę Morską i Rzeczną. To będzie też okazja do tego, by powiedzieć, że te projekty mają swoją przedwojenną historię.

Szanowni Państwo, wczoraj było spotkanie konsultacyjne, które dotyczyło rozwoju międzynarodowej drogi wodnej E40. Na terenie Polski dotyczy to głównie Wisły. Przed wojną Liga Morska i Rzeczna postulowała, by wykorzystać gospodarczo połączenie między…

 (Przewodnictwo obrad obejmuje wicemarszałek Maria Koc)

Liga Morska i Rzeczna postulowała przed wojną, by zagospodarować drogę wodną łączącą Morze Bałtyckie i Morze Czarne. Chodziło o Wisłę i Dniepr. Dzisiaj jest to 1 z 9 głównych arterii europejskich, której wykorzystanie jest uznawane za etap przechodzenia z energochłonnego, niszczącego środowisko transportu kołowego na transport rzeczny. Można powiedzieć, że po 90 latach wracamy do idei, które głosiła Liga Morska i Rzeczna.

W listopadzie w Senacie była wystawa o stuleciu Ligi Morskiej i Rzecznej. Można było zapoznać się z historią ligi. Wystawę otwierała pani marszałek. Ja powiem kilka słów o tej historii.

Tak jak już wspomniałem, 1 października 1918 r. było spotkanie inicjujące powstanie ligi, wtedy pod nazwą Stowarzyszenie Pracowników na Polu Rozwoju Żeglugi „Bandera Polska”. Nazwa zmieniała się wielokrotnie. Liga Morska i Rzeczna nosiła też nazwy: Towarzystwo „Liga Żeglugi Polskiej”, Liga Morska i Kolonialna, Liga Morska. W 1924 r. przyjęła nazwę, która obowiązuje dzisiaj. Po okresie nieistnienia w PRL w 1999 r. liga powróciła do tej nazwy.

Liga skupia się od wielu lat na promowaniu rozwoju gospodarki morskiej, żeglugi śródlądowej, turystyki wodnej i bezpieczeństwa powodziowego. Bardzo dba o budowanie świadomości, że jesteśmy krajem morskim. Może dzisiaj ma to mniejsze znaczenie, ale w okresie przedwojennym Polacy byli dalecy od myślenia, że Polska jest krajem morskim. To Liga Morska i Rzeczna budowała przekonanie, że morskość jest dla Polski ważna. Można powiedzieć, że liga uczyła nas być krajem morskim. Wygenerowała wtedy hasło „Nie ma Polski bez morza i nie ma morza bez floty wojennej”. W okresie międzywojennym jej działanie było bardzo ważne. Wtedy nie było przekonania, że budowanie sektora morskiego jest dla Polski ważne. Liga założyła Fundusz Obrony Morskiej i zbierała pieniądze m.in. na okręt podwodny imienia marszałka Piłsudskiego. Obecnie liga promuje hasło „Trzymajmy się morza”.

Działania ligi przed wojną miały też duże znaczenie dla rozpoczęcia budowy portu handlowego w Gdyni. Sejm przyjął odpowiednią ustawę w 1922 r. w dużej mierze pod wpływem działań ligi. W środowisku ligi rodziły się projekty portów w Tczewie, w Warszawie na Pradze i na Saskiej Kępie, projekt regulacji Wisły i tworzenia drogi wodnej, o której mówiłem, Bałtyk – Adriatyk, połączenia tych dwóch mórz.

I też ważną informacją jest to, że przed wojną Liga Morska i Rzeczna była w zasadzie największym polskim stowarzyszeniem. W 1939 r. liczyła ona 993 tysiące członków, prawie milion członków skupionych było wokół Ligi Morskiej i Rzecznej. Członkami, ludźmi związanymi z Ligą Morską były takie osoby jak marszałek Piłsudski, prezydenci, prof. Mościcki i Stanisław Wojciechowski, premier Ignacy Paderewski, wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski, biskup Okoniewski, marszałek Edward Rydz-Śmigły, Julian Rummel czy Stefan Żeromski. Oni wszyscy byli związani z Ligą Morską i Rzeczną.

Po wojnie liga także szybko odbudowała swoje szeregi, w 1953 r. liczyła już pół miliona członków. Niestety to był zły rok dla Ligi Morskiej i Rzecznej, ponieważ Biuro Polityczne PZPR zlikwidowało ligę, włączając ją do Ligi Przyjaciół Żołnierza. Praktycznie oznaczało to likwidację ligi, a jej ówczesny prezes Adam Mohuczy zmarł torturowany w więzieniu. Zresztą nie tylko on trafił w tym czasie do więzienia. Był on więźniem czasów komunistycznych.

Reaktywacja ligi nastąpiła w 1981 r., reaktywowana była jako Liga Morska, i w 1999 r., tak jak już wspomniałem, została przywrócona nazwa Liga Morska i Rzeczna.

Taka wzmożona działalność ligi obserwowana jest od lat dziewięćdziesiątych. W 2010 r. pojawił się memoriał ligi w sprawie likwidacji zaniedbań i rozwoju wodnych sektorów gospodarki w Polsce. Ten memoriał niesie podobne przesłania do tych, które znajdujemy dzisiaj w strategii rozwoju dróg wodnych w Polsce. Co ciekawe, ten memoriał został przyjęty na posiedzeniu, na konferencji w Senacie 25 lutego 2010 r. Tak się jakoś składa, że Liga Morska i Rzeczna zawsze była bardziej związana z Senatem niż z Sejmem, stąd pomysł, abyśmy my podjęli taką uchwałę, jest niejako kontynuacją pewnej już tradycji.

Dzisiaj Liga Morska i Rzeczna skupia się na działaniach promujących kulturę przebywania nad wodą, organizuje spływy, flisy, także tradycyjnych łodzi. Działacze ligi uczestniczą w pracach różnych gremiów, stowarzyszeń, w działaniach na rzecz rewitalizacji polskich dróg wodnych, także morskich, są m.in. członkami Parlamentarnego Zespołu do Spraw Rozwoju Dróg Wodnych, członkami zespołu eksperckiego, a to jest chyba jedyny zespół parlamentarny, który już w statucie ma zapisane, że współpracuje z zespołem eksperckim. Ten zespół skupia ok. 40 osób, także wiele osób, które prowadzą działalność naukową.

24 października odbyło się posiedzenie Komisji Ustawodawczej. Komisja Ustawodawcza przyjęła jednogłośnie projekt uchwały o ogłoszeniu roku 2019 Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej. Dokonano pewnych poprawek, można powiedzieć, redakcyjnych czy uściślających pewne fakty historyczne. Innych uwag nie było. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Maria Koc:

Bardzo dziękuję panu senatorowi sprawozdawcy.

Obecnie senatorowie mogą zgłaszać trwające nie dłużej niż minutę zapytania do sprawozdawcy komisji oraz do upoważnionego przedstawiciela wnioskodawców.

Przypominam, że wnioskodawcy upoważnili do ich reprezentowania również pana senatora Jerzego Wcisłę.

Czy ktoś z państwa senatorów pragnie zadać takie pytanie? Nie widzę chętnych.

Dziękuję bardzo.

Otwieram dyskusję.

Informuję, że nikt z państwa senatorów nie zapisał się do głosu.

Zamykam dyskusję.

Szanowni Państwo, przystępujemy do głosowania nad projektem uchwały o ustanowieniu roku 2019 Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej.

Kto z państwa jest za podjęciem uchwały?

Kto jest przeciw?

Kto się wstrzymał?

Proszę o podanie wyników głosowania.

Głosowało 72 senatorów, 72 było za, nikt nie głosował przeciw i nikt nie wstrzymał się od głosu.

Wobec wyników głosowania stwierdzam, że Senat podjął uchwałę o ustanowieniu roku 2019 Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej.

Bardzo proszę pana prezesa Ligi Morskiej i Rzecznej o podejście do stołu prezydialnego.

Od lewej: wiceprezes LMiR komandor Marek Padjas, Senator RP z Platformy Obywatelskiej Jerzy Wcisła, prezes LMiR kpt. ż. w. Andrzej Królikowski i sekretarz LMiR Tadeusz Kuśmierski

Prezes Ligi Morskiej i Rzecznej Andrzej Królikowski:

Pani Marszałek! Wysoki Senacie!

W imieniu Zarządu Głównego Ligi Morskiej i Rzecznej i członków ligi, to jest ponad 50 tysięcy osób w dniu dzisiejszym, a są to i dorośli, i młodzież… Działamy w świadomości, że chcemy budować Polskę morską. Myślę, że przeświadczenie to mamy dzięki naszym pionierom w osobach pana kadm. Kazimierza Porębskiego, pana Antoniego Garnuszewskiego, pana Mariusza Zaruskiego. To są ci ludzie, którzy byli filarami budowy Polski morskiej. Nie możemy zapominać o ekonomii, czyli o działalności pana Eugeniusza Kwiatkowskiego – on tworzył podwaliny nie tylko okręgu centralnego, na południu Polski, ale i tego brzegu polskiego, działał, żeby go zagospodarować.

Pozwólcie państwo, że bardzo serdecznie w imieniu nas wszystkich, członków ligi, w imieniu dzieci i młodzieży, w imieniu tych, którzy chcą korzystać z naszych rzek, którzy chcą widzieć Polskę morską poprzez piękne porty, poprzez ogólnoświatowy zasięg żeglugi… Bo w dniu dzisiejszym żegluga dociera do wszystkich krajów świata. Jest to bardzo ważne, bardzo ważne nie tylko dla tych ludzi, którzy są z morza i są dla tego morza. Chcemy być krajem wiodącym w świecie i w tym kierunku zmierzamy. Tego mojej Niepodległej życzę i życzę tego wszystkim państwu.

Pozwólcie państwo… Chciałbym skorzystać z okazji i na ręce pani marszałek przekazać, dla wszystkich państwa, w takt tej pięknej melodii, jaką jest polonez…

„Podnieś rękę, Boże Dziecię,

Błogosław Ojczyznę Miłą!

W dobrych radach, w dobrym bycie,

Wspieraj Jej siłę Swą siłą”.

Chcielibyśmy złożyć z tego miejsca serdeczne życzenia wszystkim państwu, Polsce niepodległej, narodowi polskiemu, wszystkim tym, którzy kochają morze i chcą trzymać się morza. To hasło od 335 lat, przesłanie Stanisława Staszica, jest aktualne do dnia dzisiejszego, i to jest przewodnia myśl Ligi Morskiej i Rzecznej: trzymajmy się morza. Dla wszystkich państwa wesołych świąt i spokojnego roku 2019. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Maria Koc:

Bardzo dziękuję, Panie Prezesie. Dziękuję za życzenia. Przekażę panu marszałkowi. Dziękuję bardzo.

(Prezes Ligi Morskiej i Rzecznej Andrzej Królikowski: Piękna kolęda, piękna pieśń… Wszystkiego najlepszego. Dziękujemy bardzo.)

Jeszcze raz bardzo serdecznie dziękuję panu prezesowi.

Tekst: http://www.lmir.pl

Zdjęcia: Michał Józefacik, Marek Padjas