Kołobrzeski port stał się areną niezwykłych uroczystości patriotyczno-morskich. Na zaproszenie Ligi Morskiej i Rzecznej 9 sierpnia br. do miasta zawinął jeden z najpiękniejszych polskich okrętów – żaglowiec szkolny Marynarki Wojennej ORP „Iskra”. Wizyta miała podwójnie uroczysty charakter, ponieważ załoga oraz zaproszeni goście świętowali 44. rocznicę podniesienia bandery na jednostce oraz jej historyczne, 35. wejście do kołobrzeskiego portu. Na pokładzie gościli podchorążowie Akademii Marynarki Wojennej, którzy właśnie tutaj zdobywają pierwsze szlify morskiego rzemiosła.
Uroczystości rozpoczęły się od podniesienia Wielkiej Gali Banderowej, co nadało okrętowi niezwykle odświętny wygląd. Podniesione zostały również flagi Kołobrzegu i Powiatu Kołobrzeskiego oraz proporce Ligi Morskiej i Rzecznej i Bractwa Kaphornowców. Kulminacyjnym punktem ceremonii było uroczyste podniesienie bandery z udziałem licznie zgromadzonych przedstawicieli władz samorządowych, mundurowych oraz społecznych. Na zbiórce stawili się m.in. Prezydent Miasta Kołobrzeg, Starosta Kołobrzeski, Dowódca Garnizonu Kołobrzeg, Komendant Wojskowego Centrum Rekrutacji (WCR), przedstawiciele Zarządu Portu Morskiego oraz Prezes Ligi Morskiej i Rzecznej wraz z licznie przybyłymi ligowcami. Podczas apelu doszło do podniosłego momentu docenienia osób szczególnie zasłużonych dla krzewienia tradycji marynistycznych. Odznaką Pamiątkową ORP „Iskra” wyróżniony został komandor Marek Padjas, Grotmaszt Bractwa Kaphornowców, co spotkało się z ogromnym uznaniem zebranych gości.
„Obecność ORP ,,Iskra’’ w Kołobrzegu po raz trzydziesty piąty to dowód na to, jak silna i żywa jest więź łącząca Marynarkę Wojenną z naszym stowarzyszeniem oraz mieszkańcami Wybrzeża” – podkreślił w swoim przemówieniu Grotmaszt Bractwa. „Ten okręt to nie tylko pływająca szkoła charakterów dla przyszłych oficerów, ale także wspaniały ambasador polskiej bandery. Świętowanie 44-lecia jego służby w tak pięknym anturażu i przy tak licznej publiczności to dla nas prawdziwy powód do dumy.” Nie zabrakło jubileuszowego tortu przygotowanego przez okrętowego kucharza, a raczej kucharkę. Były też prezenty i upominki. Liga Morska i rzeczna wydała dwie okolicznościowe karty upamiętniające wydarzenie.
Wizyta okrętu szkolnego była także okazją do oddania hołdu bohaterom polskiej marynarki. Załoga żaglowca wraz z podchorążymi udała się na uroczysty apel, by złożyć symboliczną wiązankę kwiatów pod pomnikiem kontradmirała Stanisława Mieszkowskiego – legendarnego obrońcy Wybrzeża, pierwszego polskiego kapitana portu Kołobrzeg i komendanta Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej. Dla obecnych na pokładzie studentów Akademii Marynarki Wojennej wizyta w Kołobrzegu była chwilą wytchnienia w trakcie intensywnych ćwiczeń na morzu, ale też ważną lekcją otwartej służby. „Służba na ,,Iskrze’’ to dla nas ogromne wyzwanie, ale i zaszczyt. Tutaj, na tradycyjnym żaglowcu, uczymy się prawdziwej pokory wobec żywiołu, pracy w zespole i nawigacji, której nie zastąpi żaden komputer” – opowiadał jeden z podchorążych AMW. „Wejście do Kołobrzegu w tak uroczystym momencie było niesamowitym przeżyciem. Największą nagrodą są jednak uśmiechy ludzi, którzy odwiedzają nasz pokład. Opowiadanie dzieciom i turystom o naszej pasji daje ogromną motywację do dalszej nauki.”
Po zakończeniu oficjalnych uroczystości okręt został oficjalnie udostępniony do zwiedzania. Wydarzenie okazało się absolutnym hitem – na nabrzeżu portowym natychmiast uformowały się długie kolejki. Pokład jednostki odwiedziły tłumy kołobrzeżan, turystów oraz wczasowiczów, którzy z zachwytem oglądali wyposażenie żaglowca, rozmawiali z młodymi adeptami sztuki żeglarskiej i robili pamiątkowe zdjęcia. Wieczorem kołobrzeski Chór Kombatant dał niezapomniany koncert. Wspólnie śpiewano pieśni i piosenki morskie.
ORP „Iskra” to trzymasztowa barkentyna, która weszła do służby w polskiej Marynarce Wojennej 11 sierpnia 1982 roku. Jest następcą pierwszego, przedwojennego żaglowca o tej samej nazwie (dawnego „St Christophera”), na którym szkolili się polscy marynarze w okresie międzywojennym i podczas II wojny światowej. Jednostka została zaprojektowana przez legendarnego gdańskiego konstruktora Zygmunta Chorenia, ojca wielu najsłynniejszych żaglowców świata. Kadłub zbudowano w Stoczni Gdańskiej. „Iskra” charakteryzuje się unikalnym ożaglowaniem: pierwszy maszt (fokmaszt) posiada ożaglowanie rejowe, natomiast dwa pozostałe (grotmaszt i bezanmaszt) – ożaglowanie skośne (gaflowe i bermudzkie). Okręt ma długość całkowitą 49 metrów (wraz z bukszprytem) i szerokość 8 metrów, a jego powierzchnia żagli wynosi ponad 950 metrów kwadratowych.
Najważniejszym i najbardziej prestiżowym punktem w historii okrętu był rejs dookoła świata w latach 1995–1996. ORP „Iskra” stał się wtedy pierwszym okrętem w historii polskiej Marynarki Wojennej, który opłynął glob, pokonując trasę przez trzy oceany i mijając mityczny Przylądek Horn. Za ten wyczyn jednostka została wyróżniona m.in. prestiżową nagrodą The Boston Teapot Trophy. Od ponad czterech dekad żaglowiec nieprzerwanie służy jako kluczowa platforma szkolenia nawigacyjno-astronomicznego oraz marynarskiego dla studentów Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni. To właśnie na jego pokładzie młodzi podchorążowie przechodzą swój chrzest morski, hartując charaktery przed objęciem stanowisk na nowoczesnych okrętach bojowych.
Tekst: Marek Padjas
Zdjęcia: Zbigniew Krzysztofiak, Marek Padjas, Kazimierz Ratajczyk
