106. rocznica utworzenia Szkolnictwa Morskiego w Polsce celebrowana podczas Święta Szkoły UMG
W dniu 17 czerwca 2026 roku społeczność Uniwersytetu Morskiego w Gdyni obchodziła Święto Szkoły, upamiętniające 106. rocznicę utworzenia Szkoły Morskiej w Tczewie. To właśnie 17 czerwca 1920 roku Minister Spraw Wojskowych gen. Józef Leśniewski podpisał rozkaz powołujący pierwszą polską szkołę morską, której tradycje kontynuuje dziś Uniwersytet Morski w Gdyni – najstarsza uczelnia morska w kraju.
PODNIESIENIE BANDERY
Uroczystości rozpoczęły się tradycyjnie o godzinie 8:00 podniesieniem biało-czerwonej bandery Polskiej Marynarki Handlowej na gmachu głównym Uczelni. Ceremonia odbyła się z udziałem Kompanii Reprezentacyjnej UMG oraz Orkiestry Morskiego Oddziału Straży Granicznej.
MSZA ŚWIĘTA
Następnie, w kaplicy Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, odprawiona została msza święta w intencji pracowników, studentów, doktorantów i absolwentów Uczelni. Mszę Świętą celebrowali Biskup Pomocniczy Wiesław Szlachetka i Duszpasterz Ludzi Morza ks. dr Edward Pracz.
UROCZYSTE OTWARTE POSIEDZENIE SENATU UNIWERSYTETU MORSKIEGO W GDYNI
Centralnym punktem obchodów było uroczyste otwarte posiedzenie Senatu Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, które odbyło się w Auli im. Tadeusza Meissnera. W wydarzeniu uczestniczyli członkowie Senatu, przedstawiciele Rady Uczelni, reprezentanci władz państwowych i samorządowych oraz licznie przybyli na wydarzenie goście. Uroczystość uświetnił występ Akademickiego Chóru UMG.
Podczas uroczystości okolicznościowe przemówienie wygłosił JM Rektor Uniwersytetu Morskiego w Gdyni prof. dr hab. inż. kpt. ż.w. Adam Weintrit. W swoim wystąpieniu JM Rektor prof. Adam Weintrit przypomniał wydarzenia sprzed wieku, które położyły podwaliny pod powstanie Uniwersytetu Morskiego w Gdyni: ‒ Święto naszej Uczelni obchodzimy każdego roku dwukrotnie – 17 czerwca oraz 8 grudnia. Obie te daty mają dla naszej społeczności akademickiej szczególne znaczenie, ponieważ przypominają o wydarzeniach sprzed 106 lat, związanych z powstaniem naszej Alma Mater. To właśnie w 1920 roku Minister Spraw Wojskowych, generał Józef Leśniewski, podpisał rozkaz o utworzeniu Szkoły Morskiej w Tczewie, która dała początek dzisiejszemu Uniwersytetowi Morskiemu w Gdyni.
JM Rektor podsumował minione półrocze oraz przypomniał najważniejsze wydarzenia i osiągnięcia, które w ostatnich miesiącach zapisały się w historii Uczelni. Zwrócił uwagę między innymi na historyczny rejs, który odbywa aktualnie szkolna fregata „Dar Młodzieży”: ‒ 16 kwietnia br., tuż po godzinie 14:00, „Dar Młodzieży” wyruszył w wyjątkowy rejs do Stanów Zjednoczonych Ameryki, być może ostatni z tych wielkich, historycznych. (…) Był to moment szczególny z wielu powodów. Przede wszystkim obecny rejs „Daru Młodzieży” stanowi kontynuację jednej z najpiękniejszych tradycji polskiego szkolnictwa morskiego, nawiązując do legendarnej wyprawy „Daru Pomorza” sprzed pół wieku.
‒ Co znamienne, dokładnie 16 kwietnia 1976 roku biało-czerwona fregata wyruszyła w podróż związaną z obchodami 200-lecia niepodległości Stanów Zjednoczonych, zapisując jedną z najważniejszych kart w historii polskiej edukacji morskiej.
‒ Dziś, pięćdziesiąt lat później, „Dar Młodzieży” ponownie dumnie niesie przez Atlantyk biało-czerwoną banderę, przypominając o wieloletnich tradycjach polskiego szkolnictwa morskiego i potwierdzając, że Uniwersytet Morski w Gdyni niezmiennie pozostaje strażnikiem oraz kontynuatorem tego wyjątkowego dziedzictwa.
JM Rektor przedstawił również najważniejsze kierunki rozwoju Uniwersytetu Morskiego w Gdyni. Wśród nich znalazły się działania związane z dalszym umiędzynarodowieniem Uczelni oraz budową następcy „Daru Młodzieży”: ‒ Za nami kolejne przełomowe wydarzenia, przybliżające nas do powstania nowego statku szkolnego. W marcu Minister Infrastruktury Pan Dariusz Klimczak oraz Wiceminister Infrastruktury dr. Arkadiusz Marchewka osobiście informowali nas o przekazaniu Uczelni pierwszej kwoty, w wysokości ponad 100 mln zł, z przeznaczeniem na budowę następcy żaglowca „Dar Młodzieży”.
‒ Niecały miesiąc później miało miejsce kolejne wydarzenie o fundamentalnym znaczeniu dla przyszłości kształcenia morskiego w Polsce. W dniu 23 kwietnia 2026 roku Uniwersytet Morski w Gdyni ogłosił przetarg na realizację strategicznej inwestycji, jaką jest budowa nowego statku szkolnego – trzymasztowego żaglowca, który w przyszłości zastąpi „Dar Młodzieży”.
Następnie głos zabrał Wicewojewoda Pomorski Emil Rojek, który w swoim wystąpieniu podkreślił znaczenie Uniwersytetu Morskiego w Gdyni dla rozwoju polskiej gospodarki morskiej oraz transformacji energetycznej regionu:
‒ Dwa lata temu miałem przyjemność uczestniczyć w panelu dyskusyjnym poświęconym rozwijającej się branży morskiej energetyki wiatrowej. Już wtedy władze Uczelni dostrzegały konieczność przygotowania kadr i dostosowania modelu kształcenia do potrzeb nowego sektora gospodarki, tworząc nowe specjalności i kierunki rozwoju. […] Dzisiaj Uniwersytet Morski w Gdyni skutecznie odpowiada na potrzeby tej branży i jest w stanie realizować założenia local content, dzięki czemu nowe inwestycje mogą stać się kołem zamachowym rozwoju całego regionu.
W dalszej części uroczystości do uczestników wydarzenia zwrócił się Szef Gabinetu Politycznego Ministra Edukacji Narodowej, Bartłomiej Plewczyński, który odczytał list Barbary Nowackiej, Minister Edukacji, skierowany do społeczności akademickiej Uniwersytetu Morskiego w Gdyni. W liście Minister podkreśliła znaczenie Uczelni jako jednego z największych uniwersytetów morskich w Europie i na świecie oraz wyraziła uznanie dla jej osiągnięć naukowych, badawczych, dydaktycznych i organizacyjnych: ‒ Ten uroczysty dzień z pewnością budzi poczucie dumy z całokształtu organizacyjnych, naukowych, badawczych, dydaktycznych, a także popularyzatorskich osiągnięć jednego z największych uniwersytetów morskich w Unii Europejskiej i na świecie, Uczelni o bogatych tradycjach, Jednostki, która oddaje honor polskiej banderze. Dlatego też z całego serca gratuluję Państwu dotychczasowych dokonań i życzę kolejnych sukcesów w przygotowywaniu specjalistów i specjalistek dla krajowej oraz międzynarodowej floty handlowej i gospodarki morskiej.
Słowa uznania dla Uniwersytetu Morskiego w Gdyni oraz jego wkładu w rozwój polskiego szkolnictwa morskiego przekazał również Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury dr Arkadiusz Marchewka. List Ministra, w którym odniósł się On także do trwającego rejsu „Daru Młodzieży” do Stanów Zjednoczonych oraz przypomniał o prowadzonych działaniach związanych z budową następcy szkolnej fregaty, podczas uroczystości, odczytał Dyrektor Departamentu Edukacji Morskiej Ministerstwa Infrastruktury Wojciech Gąsowski: ‒ 16 kwietnia, dokładnie 50 lat po swoim wielkim poprzedniku «Darze Pomorza», «Dar Młodzieży» wyruszył w transatlantycki rejs do Stanów Zjednoczonych w związku z planowanym udziałem w obchodach 250-lecia USA i regat Sail 250. Te symbole obecności Polski na światowych szlakach morskich będą miały swojego kontynuatora, bowiem trwa realizacja programu wieloletniego pn. «Budowa statków dla uczelni morskich w latach 2025–2029». Trzy miesiące temu podpisaliśmy umowę określającą zasady finansowania programu w roku 2026, której wartość wynosi 131 mln zł, a obecnie realizowane są zadania zmierzające do wyłonienia wykonawcy następcy «Daru Młodzieży».
Zwieńczeniem uroczystego posiedzenia Senatu było wręczenie medali, odznaczeń i nagród przyznanych przez Senat Uczelni oraz JM Rektora w uznaniu dla osób, które swoją codzienną pracą, działalnością naukową i organizacyjną przyczyniają się do rozwoju Uczelni oraz umacniania jej pozycji w kraju i za granicą.
ODZNACZENIA „ZASŁUŻONY”
Osobom, które w sposób szczególny przyczyniły się do rozwoju Uniwersytetu Morskiego w Gdyni i szkolnictwa morskiego Jego Magnificencja Rektor prof. Adam Weintrit wręczył odznaczenia „Zasłużony dla Szkolnictwa Morskiego”, „Zasłużony dla Uniwersytetu Morskiego” oraz „Zasłużony Pracownik Uniwersytetu Morskiego w Gdyni”.
Odznaczenie „Zasłużony dla Szkolnictwa Morskiego” otrzymali mgr Sławomir Rybicki oraz mgr inż. Wojciech Gąsowski.
„Zasłużony dla Uniwersytetu Morskiego” – tym zaszczytnym odznaczeniem uhonorowana została Profesor dr hab. Maria Śmiechowska.
Odznaczenie „Zasłużony Pracownik Uniwersytetu Morskiego w Gdyni” z rąk JM Rektora prof. Adama Weintrita odebrali kpt. ż.w. Stanisław Hinz oraz Mirosław Olendrzyński.
ŻAGLE NAUKI
JM Rektor UMG wręczył również nagrody za wybitne osiągnięcia naukowe: „Żagle Nauki” dla nauczycieli akademickich wyróżniających się szczególnymi osiągnięciami i rozpoznawalnością w środowisku naukowym lub branżowym.
DUŻE ŻAGLE NAUKI
Nagroda Rektora dla Pana prof. dr. hab. inż. Jerzego Mizeraczyka za najwyższy indeks Hirscha, największą liczbę cytowań w 2025 roku oraz za największą liczbę cytowań ogółem wśród pracowników Uniwersytetu Morskiego w Gdyni.
MAŁE ŻAGLE NAUKI
Nagroda Rektora dla Profesora dr. hab. inż. Andrzeja Statecznego za najwyższy indeks Hirscha, największą liczbę cytowań w 2025 roku oraz za największą liczbę cytowań ogółem wśród pracowników Wydziału Informatyki Uniwersytetu Morskiego w Gdyni.
Nagroda Rektora dla dr. hab. Łukasza Janowskiego, prof. UMG za najwyższy indeks Hirscha, największą liczbę cytowań w 2025 roku oraz za największą liczbę cytowań ogółem wśród pracowników Instytutu Morskiego Uniwersytetu Morskiego w Gdyni.
Nagroda Rektora dla dr. hab. Zbigniewa Otremby, prof. UMG za najwyższy indeks Hirscha oraz za największą liczbę cytowań ogółem wśród pracowników Wydziału Mechanicznego Uniwersytetu Morskiego w Gdyni.
Nagroda Rektora dla Pana dr. inż. Krzysztofa Rudzkiego za największą liczbę cytowań w 2025 roku wśród pracowników Wydziału Mechanicznego Uniwersytetu Morskiego w Gdyni.
Nagroda Rektora dla dr. inż. Mariusza Spechta za najwyższy indeks Hirscha wśród pracowników Wydziału Nawigacyjnego Uniwersytetu Morskiego w Gdyni.
Nagroda Rektora dla Pana dr. hab. inż. Krzysztofa Wróbla, prof. UMG za największą liczbę cytowań w 2025 roku oraz za największą liczbę cytowań ogółem wśród pracowników Wydziału Nawigacyjnego Uniwersytetu Morskiego w Gdyni.
Nagroda Rektora dla Pani dr inż. Katarzyny Krasowskiej za najwyższy indeks Hirscha oraz za największą liczbę cytowań ogółem wśród pracowników Wydziału Zarządzania i Nauk o Jakości Uniwersytetu Morskiego w Gdyni. Nagroda Rektora dla Pani prof. dr hab. Marii Śmiechowskiej za największą liczbę cytowań w 2025 roku wśród pracowników Wydziału Zarządzania i Nauk o Jakości Uniwersytetu Morskiego w Gdyni.
DYPLOMY
Kolejnym punktem uroczystości było wręczenie przez Prorektora ds. Nauki dr. hab. Dariusza Barbuchę prof. UMG dyplomów za najwyżej punktowane artykuły naukowe opublikowane w 2025 roku. Dyplomy otrzymali dr Jędrzej Charłampowicz oraz dr hab. Łukasz Janowski, prof. UMG.
Następnie Chór Akademicki Uniwersytetu Morskiego w Gdyni pod batutą dr. Karola Hilli wykonał Pieśń Szkoły Morskiej autorstwa absolwenta z Tczewa, Michała Hłaski.
NAGRODA IM. KAPITANA KONSTANTEGO MATYJEWICZA-MACIEJEWICZA
Nagrodę dla najlepszego nauczyciela akademickiego UMG za działalność dydaktyczną w roku 2025 przyznaną na wniosek Parlamentu Studentów z rąk JM Rektora odebrała dr Monika Szyda z Wydziału Zarządzania i Nauk o Jakości.
STATUETKA „ZDOBYWCA MÓRZ I OCEANÓW”
Laureatem nagrody dla osoby posiadającej najwyższy dyplom morski, która odniosła znaczące sukcesy związane z pracą na morzu, został kpt. ż.w. Leszek Górecki. W imieniu Pana Kapitana nagrodę odebrał kpt. ż.w. Marek Sołtysiak.
NAGRODY DLA PRACOWNIKÓW UNIWERSYTETU MORSKIEGO W GDYNI
W dalszej części uroczystości wyróżnienia w postaci nagrody JM Rektora otrzymali pracownicy będący nauczycielami akademickimi oraz pracownicy nie będący nauczycielami akademickimi.
JM Rektor nagrodami jubileuszowymi uhonorował również pracowników z okazji 45-lecia, 40-lecia, 35-lecia, 30-lecia oraz 25-lecia ich pracy w Uczelni.
STYPENDIA MINISTRA INFRASTRUKTURY
Za znaczące osiągnięcia naukowe studenci Uniwersytetu Morskiego w Gdyni: Filip Falkowski, Kamil Kaczmarek oraz Kacper Falkiewicz otrzymali stypendia przyznane przez Ministra Infrastruktury.
ODZNAKI HONOROWE
Na podstawie § 3, ust. 7 Regulaminu Kompanii Reprezentacyjnej Uniwersytetu Morskiego w Gdyni z dnia 17 stycznia 2019 r. JM Rektor prof. dr hab. inż. kpt. ż.w. Adam Weintrit uhonorował wyróżniających się członków Kompanii Reprezentacyjnej Odznaką Honorową.
Obchody Święta Szkoły zwieńczyło uroczyste wyprowadzenie sztandaru Uniwersytetu Morskiego w Gdyni oraz podziękowanie JM Rektora skierowane do wszystkich uczestników za udział w uroczystościach upamiętniających 106. rocznicę powstania Szkolnictwa Morskiego w Polsce.
Tekst: Zuzanna Szwedek-Kwiecińska
Zdjęcia: Cezary Spigarski
