14. Festiwal Filmów Żeglarskich JachtFilm 7-8 lutego 2026 r.
7 lutego br. w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni, o godz. 15.00 rozpoczęto 14. Festiwal Filmów Żeglarskich. Gości witał jeden z organizatorów Festiwalu Andrzej Minkiewicz (drugi z organizatorów Lechosław Bar, zapowiedział swój nieco późniejszy przyjazd). Pokrótce, dla tych widzów, którzy po raz pierwszy trafili na tę filmową prezentację, przypomniał, że impreza ma już 14-ście lat, początkowo odbywała się w Warszawie, a od kilku lat w gościnnych progach gdyńskiego Muzeum Marynarki Wojennej. Pierwsze pokazy odbywały się poprzez pozyskanie materiałów dokumentalnych, znalezionych w archiwach telewizji polskiej, głównie jej oddziałów w Warszawie, Gdańsku i Szczecinie, ale także docierał do innych stacji w całym kraju, poszukując dokumentalnych filmów o tematyce marynistycznej.
Jak powiedział: „(…) w pewnym momencie miałem wrażenie, że znam te archiwa lepiej, niż ich właściciele. Ale bardzo się tego bałem. Organizowałem to wtedy z już nieżyjącym kapitanem Januszem Zbierajewskim i redaktorem Andrzejem Rumińskim. I bardzo baliśmy się, czy ktoś w ogóle przyjdzie oglądać dokumentalne filmy o wodowaniu „Pogorii”, o kapitanie Krzysztofie Baranowskim, o rejsie kpt. Henryka Jaskuły, czy o kapitan Chojnowskiej-Liskiewicz. Ale okazało się, że najczęstszym pytaniem po każdym maratonie filmowym było, czy uda Wam się nazbierać jeszcze takie filmy na kolejny rok? I udawało się, ale z czasem zaczęło do mnie docierać, że opieranie tego wydarzenia na samych archiwalnych, często czarno-białych filmach z historii polskiego żeglarstwa z lat 70-tych, 80-tych, to jest liczba ograniczona tych filmów i niedługo się skończy. I zacząłem grzebać po świecie, gdzie takie filmy powstają, czy są inne festiwale tego typu, które pokazują takie filmy i przez ostatnie lata, tak naprawdę ta tendencja się odwróciła, dzisiaj program jest zbudowany praktycznie w całości na filmach ze świata.”
Trzeba przyznać, że sala pierwszego dnia festiwalu była pełna, cały czas wypełniała się jeszcze spóźnialskimi. Bilety wyprzedano dużo wcześniej. Festiwalowi towarzyszyła wystawa szkiców marynistycznych, inspirowanych m.in. prezentowanymi właśnie filmami, autorstwa Elżbiety Drążkiewicz (dop. red. CS).
Celem festiwalu jest prezentacja najlepszych filmów o tematyce marynistycznej. Motywem przewodnim jest żeglarstwo i jego różnorodność. Pokazujemy prawdziwych bohaterów i zdarzenia, które miały miejsce. Emocje, które towarzyszą bohaterom są uniwersalne. Są to filmy o spełnianiu marzeń, pokonywaniu codziennych przeszkód i słabości, dojrzewaniu, woli walki i przetrwania. W tle tych historii są żagle i woda.
Tegoroczny JachtFilm rozpoczęto energicznie i z przytupem.
„Przygody Gireca i Monique” to absolutnie zwariowana historia wmarznięcia jachtem w lód i 130 dni zimowania młodego Francuza o imieniu Quirec i jego wiernej przyjaciółki Monique, która jest… kurą nioską. Czy wielka przyjaźń w ekstremalnie trudnych warunkach przetrwa próbę czasu? Przekonajcie się sami ;).
„Żyć, żeglować” to zrealizowany w 2017 roku film dokumentalny będący swego rodzaju hołdem dla mieszkańców rejonu Adriatyku i Morza Śródziemnego. Dla ludzi, którzy związani są z Morzem, nie przez kilka tygodni w roku, jak turyści, czy żeglarze odwiedzający jachtami chorwackie czy greckie wyspy, ale którzy dzięki Niemu żyją i pracują.
Pierwszy dzień tegorocznej edycji JachtFilmu zakończymy filmem o najbardziej znanym i chyba najbardziej oryginalnym szwedzkim żeglarzu Svenie Yrwindzie. „Filozof morza” to portret pomysłowego konstruktora, oryginalnego szkutnika, i doświadczonego żeglarza. Przez jednych podziwianego „geniusza oceanów”, przez innych wytykanego palcami dziwaka. Mając ponad 80 lat, projektuje i buduje swój kolejny jacht do rejsu przez oceany.
8 lutego br., drugiego dnia Festiwalu, Lechosław Bar przedstawił działalność Fundacji Lechosława Bar Wsparcia Edukacji Morskiej i jako główne jej elementy podał wsparcie młodych ludzi uczących się w szkołach średnich i wyższych, związanych z gospodarką morską, przydzielając stypendia najlepszym oraz finansowanie zakupu pomocy naukowych w tych szkołach i uczelniach, a ponadto wspieranie i organizowanie różnych przedsięwzięć popularyzujących wiedzę o gospodarce morskiej, szkolnictwie morskim oraz tradycjach morskich. Wspomniał też, że tegoroczny festiwal miał być zorganizowany w szerszym zakresie, w większej Sali, np. w Pomorskim Parku Naukowo technologicznym, ale okazało się, że w weekend nie można tam wynająć sali, nawet z okazji 100-lecia Gdyni. Przedstawił też informację o dalszych propozycjach zaangażowania Fundacji w obchody 100-lecia Gdyni, w tym m.in. zorganizowanie bezpłatnego pokazu filmów o morskiej historii Gdyni i ludziach zasłużonych w rozwój gospodarki morskiej i szkolnictwa morskiego.
W przerwach odbywały się mini konkursy, w sobotę wiedzy żeglarskiej z nagrodami ufundowanymi przez Jachtfilm, a w niedzielę wiedzy o powstaniu Marynarki Wojennej i Państwowej szkoły Morskiej i o statkach szkolnych, z nagrodami ufundowanymi przez Fundację.
Andrzej Minkiewicz bardzo ciekawie opowiadał o twórcach i bohaterach filmów, mając wcześniej z nimi kontakt osobisty.
Niedzielne pokazy rozpoczęto polskim akcentem. Był to krótkometrażowy film pt. „Kultowy” o jednej z najmniejszych konstrukcji (kabinowych!) jachtów żaglowych budowanych w Polsce, czyli o projekcie Bez-2. Historia mazurskiej żaglowej łupinki, przez jednych kochanej, przez innych odsądzanej od czci i wiary za mikroskopijny rozmiar i chybotliwość. Żeglarski powrót do przeszłości oraz rozmowa z projektantem tej łódeczki, Panem Jackiem Centkowskim.
Kolejny pokaz drugiego dnia festiwalu to także powrót do historii podróżowania pod żaglami, tym razem w znacznie głębszą przeszłość. Grupa miłośników historycznych rekonstrukcji na bretońskim wybrzeżu Francji buduje łódź żaglową z epoki średniowiecza. Obciągnięte na szkielecie skórzane poszycie tworzy łódź nazwaną Brioc. Na tej jednostce, w stylu podróżujących mnichów z X wieku, podejmują morską do Irlandii.
Zakończeniem festiwalu będzie pokaz wyjątkowego filmu o atlantyckiej podróży trzech młodych kobiet. Najpierw, w małym porcie na Florydzie remontują 50-letni katamaran projektu Jamesa Wharrama, angielskiego konstruktora zafascynowanego stylem żeglowania Polinezyjczyków. Podejmują się przepłynąć tym jachtem przez Północny Atlantyk na Azory. Ta wyprawa to nie tylko żeglarskie przedsięwzięcie. To przede wszystkim podróż przez ich własną kobiecość, w każdym wymiarze. Film „One i Wiatr” jest hołdem dla ich pomysłowości odwagi, wrażliwości.
Festiwal jest atrakcją nie tylko dla żeglarzy, ale dla miłośników wszelkiego rodzajów sportów i aktywności outdoorowych. Jest jedyną imprezą w Polsce o tej tematyce, oraz jedną z nielicznych na świecie. Jest również jedyną okazją do zobaczenia większości z prezentowanych filmów. Filmy zagraniczne pokazywane są w wersji z polskimi napisami lub z polskim lektorem.
- Jest jednym z nielicznych wydarzeń kulturalnych o tematyce marynistycznej odbywających się regularnie od 13 lat.
- Jest rozpoznawalną marką w środowiskach związanych z wodą, żeglarstwem, sportami wodnymi.
- Na stałe wpisał się w kalendarz miłośników wody i wiatru i jest przez nich bardzo oczekiwanym wydarzeniem.
- Jest autentyczny.
- Nie hołdujemy populistycznym zagrywkom, nie unikamy trudnych tematów, nie wszystkie pokazywane filmowe historie kończą się happy endem.
Festiwal Filmów Żeglarskich JachtFilm w Gdyni odbywał się pod patronatem Pani Prezydent Miasta Gdyni. Współorganizatorami są Fundacja Lechosława Bar Wsparcia Edukacji Morskiej, oraz Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni. Partnerami wydarzenia są Magazyn Żeglarstwo oraz Magazyn Wiatr. Partnerzy medialni: Trójmiasto.pl, Radio Gdańsk.
PROGRAM
SOBOTA 15.00-20.00
Przygody Guireca i Monique. Sto trzydzieści dni wśród lodu
Francja / 2023 / 90 minut
Żyć, żeglować.
Chorwacja / 2017 / 40 minut
Filozof morza
Szwecja / 2023 / 80 minut
NIEDZIELA 15.00 – 19.00
Kultowy
Polska/ 2025 / 15 minut
Brioc. Średniowieczna przygoda
Francja / 2025 / 53 minuty
One i Wiatr
USA / 2024 / 95 minut
Szczegółowy program i opisy na stronie www.jachtfilm.pl
Organizatorzy:
Andrzej Minkiewicz
Tel: 603 918 469
andrzej.minkiewicz@jachtfilm.pl
Lechosław Bar
Prezes Fundacji Lechosława Bar Wsparcia Edukacji Morskiej
Tel: 604 522 400
leszek.bar@fundacja.lbar.pl
Tekst: materiały prasowe organizatorów, Lechosław Bar
Zdjęcia i wstęp tekstowy: Cezary Spigarski, Andrzej Minkiewicz
