Konferencja podsumowująca realizację kluczowej dla Portu Gdańsk inwestycji drogowo-kolejowej w Porcie Zewnętrznym, miała miejsce  28 czerwca na nowo wybudowanym parkingu buforowym dla samochodów ciężarowych. Wzięli w niej udział m.in. Zarząd Morskiego Portu Gdańsk, parlamentarzyści, przedstawiciele Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA) i Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT).

Tak wielkich inwestycji nie było w Porcie Gdańsk od końca lat 70. ubiegłego wieku. W ramach właśnie zakończonego projektu, współfinansowanego w 85 proc. przez Unię Europejską z instrumentu CEF („Connecting Europe Facility” – „Łącząc Europę”) pn. „Rozbudowa i modernizacja sieci drogowej i kolejowej w Porcie Zewnętrznym”, wybudowanych lub przebudowanych zostało 7,2 km dróg, 10 km nowych torów, 16 rozjazdów. Przebudowywane zostały ulice: Portowa, Poinca, Kontenerowa i Budowniczych Portu Północnego. Powstały 4 nowe wiadukty, a rozebrane zostały 2 istniejące (w tym jeden nad czynnymi torami kolejowymi oraz drugi nad zespołem przesyłowych rur paliwowych PERN, LOTOS i Naftoport). Pojawił się dodatkowy tor do DCT Gdańsk (największego terminalu kontenerowego na Bałtyku), nowe tory do terminali węglowych oraz nowoczesny system sterowania ruchem kolejowym. Powstał także parking buforowy dla aut ciężarowych – pierwszy w tej części portu. Generalnym wykonawcą była sopocka firma NDI. Wartość inwestycji to 168 mln zł.

Uczestniczący w konferencji Marcin Horała, poseł na Sejm RP, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury podkreślał jak ważne dla kraju są porty morskie. – Niegdyś głównym źródłem dochodów Rzeczpospolitej był handel zbożem, który odbywał się właśnie przez port w Gdańsku. Dziś, by piąć się w górę, musimy oferować zaawansowane usługi, a do tego potrzebna jest nowoczesna infrastruktura, dobrze skomunikowane porty morskie. Gdańsk, Gdynia, Szczecin – Świnoujście, trzy największe polskie porty, w ostatnich latach notują niebywały rozwój, zwiększają swoje przeładunki, biją kolejne rekordy. Dobrze prowadzona gospodarka morska, odpowiednio zarządzane porty, mogą być źródłem miliardowych dochodów dla budżetu państwa i rozwoju gospodarki. Inwestycje w infrastrukturę transportową w całej Polsce, w tym w portach morskich – to jeden z priorytetów rządu. Przedsięwzięcia te bowiem, kreują wymierne korzyści, nie są celem samym w sobie.

Łukasz Greinke, prezes Portu Gdańsk mówiąc o strategii rozwoju portu wspomniał, że równoległe inwestycje infrastrukturalne, mające niebagatelny wpływ na wzrost przeładunków, prowadzą też kontrahenci (terminal DCT rozbudowuje bocznicę kolejową), a także instytucje publiczne. Spółka PKP Polskie Linie Kolejowe, pod nadzorem Ministerstwa Infrastruktury, realizuje projekt pod nazwą „Poprawa infrastruktury kolejowego dostępu do portu Gdańsk”. Dzięki tej inwestycji, znaczna część ładunków zostanie przeniesiona z dróg na tory. Przebudowanych zostanie ponad 70 km torów, 13 przejazdów kolejowo – drogowych i przejść dla pieszych oraz wymienionych zostanie 221 rozjazdów. Zmodernizowane będą 3 mosty, 2 wiadukty oraz 18 przepustów. Projekt zakłada też elektryfikację w zakresie wymiany istniejącej sieci trakcyjnej na łącznej długości ponad 80 km. Z kolei Urząd Morski w Gdyni modernizuje infrastrukturę dostępową od strony wody – poszerza i pogłębia tor podejściowy, buduje nowe falochrony.

– Chcemy być portem numer jeden na Bałtyku jeżeli chodzi o przeładunki ogółem – to nasz cel numer jeden. Zdaję sobie sprawę, że nie będzie to łatwe zadanie, ale jestem pewien, że w perspektywie kilkunastu lat uda nam się ten cel zrealizować. Tym bardziej, że już jesteśmy liderem na Bałtyku, choć na razie tylko w przeładunkach kontenerów. Infrastruktura, którą dzisiaj oddajemy do użytku, niewątpliwie przyczyni się do zwiększenia potencjału i możliwości przeładunkowych naszego portu. Wszystkie operacje będą przebiegać sprawniej, zwiększy się również bezpieczeństwo, bowiem ruch drogowy i kolejowy zostały od siebie odseparowane. To kolejny krok do tego, by stać się największym hubem, nie tylko kontenerowym, ale w ogóle przeładunkowym w basenie Morza Bałtyckiego. Kolejne inwestycje, które będą realizowane w głębi Polski, przyczynią się do tego, że Port Gdańsk stanie się portem pierwszego wyboru dla towarów 590 – mówił prezes Łukasz Greinke.

Zrealizowana właśnie w Porcie Gdańsk inwestycja, to zupełnie nowy układ drogowy, który umożliwia bezkolizyjny ruch pojazdów, co jest niezwykle istotne przy tak znacznym natężeniu ruchu towarowego. Jedynym miejscem od wyjazdu z terminala DCT, w którym trzeba zwolnić, są bramki na autostradzie A1.

– Każda inwestycja drogowa i kolejowa służyć będzie rozwojowi portów. Strumień towarów który płynie z i do portu potrzebuje bowiem sieci transportowej. Dlatego cieszymy się z każdego nowo wybudowanego odcinka drogi czy torów, szczególnie połączeń północ – południe – mówił Dariusz Drelich, Wojewoda Pomorski. – Komplementarność tych wszystkich inwestycji drogowych i kolejowych w całym kraju przyczynia się do wzrostu potencjału naszych portów, do tego by stały się największymi portami na Bałtyku.

O tym, że inwestycje drogowo – kolejowe wpływają na rozwój gospodarki kraju mówił też Kacper Płażyński, poseł na Sejm RP, zastępca przewodniczącego Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. – Takiej skali inwestycji nie było w Porcie Gdańsk od kilkudziesięciu lat. Polska jasno określiła swoje ambicje jeśli chodzi o porty morskie. Inwestycje w infrastrukturę dostępową to odzwierciedlają. Polski rząd i ZMPG są bardzo skuteczni w pozyskiwaniu funduszy. Bardzo się cieszę, że właśnie tu, w moim mieście, udało się stworzyć hub przemysłowo -logistyczny na światowym poziomie – mówił na konferencji.

Paweł Buc, zastępca dyrektora Departamentu Programów Infrastrukturalnych Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, podsumowując przyznał, że inwestycja ta, jest jedną z pierwszych w ramach CEF, która została zakończona. – Projekt przebiegał zgodnie z harmonogramem, wszystkie możliwe fundusze zostały odpowiednio wykorzystane, a cel, jakim było zwiększenie potencjału portu, został osiągnięty. Mam nadzieję, że niebawem spotkamy się na podsumowaniu kolejnego ważnego przedsięwzięcia współfinansowanego z instrumentu „Łącząc Europę”.

Niebawem zostanie zakończona modernizacja nabrzeży i pogłębianie toru wodnego w Porcie Wewnętrznym. W planach są kolejne inwestycje w nabrzeża, jak również w infrastrukturę drogową i kolejową, co pozwoli przekroczyć kwotę 1 mld zł inwestycji.

Zarząd Morskiego Portu Gdańsk zdaje sobie sprawę z dynamicznych zmian rynkowych, które sprawiają, że rola portów ewoluuje. To już nie tylko węzły komunikacyjne łączące transport morski z lądowym, lecz także kluczowe ogniwa w globalnych łańcuchach dostaw, które generują wartość dodaną. Porty stanowią współcześnie katalizatory rozwoju gospodarczego, zarówno w wymiarze regionalnym, jak i ogólnokrajowym.

Port Gdańsk dziś jest trzecim portem na Bałtyku i zajmuje pierwsze miejsce w przeładunku kontenerów. To najszybciej rozwijający się port europejski ostatniej dekady, który po podsumowaniu 2020 roku zajmuje 18 miejsce w Europie.

Wydarzenia w porcie Gdańsk i postęp w nim wszelkich inwestycji raczej nie powodują znaków zapytania. Z tej racji zadałem Wiceministrowi Infrastruktury Marcinowi Horale pytanie dotyczące największej od lat planowanej z dużym rozmachem inwestycji w porcie Gdynia. Mianowicie moją ciekawość wzbudził brak odniesienia do budowy Portu Zewnętrznego w najnowszej propozycji rządowej – „Polskim Ładzie”. Jak powiedział: „To postępowanie się toczy, będzie oczywiście w głównej mierze zależało (z racji partnerstwa publiczno-prywatnego) od zainteresowania i ofert złożonych przez prywatnych kontrahentów. Ja mam nadzieję, że będą to tak dobre oferty, że pozwolą aby ta inwestycja ruszyła do przodu. W gdyńskim porcie bardzo ważna będzie też budowa portu instalacyjnego dla inwestycji offshore’owych. To też jest wielka szansa dla portu, choćby z powodu spodziewanej, o wiele większej raty przeładunkowej, niż do tej pory. Jestem jak najbardziej spokojny o przyszłość gdyńskiego portu.” Zapytany o budowę Drogi Czerwonej i obaw związanych z ostatnim incydentem na moście Trasy Kwiatkowskiego: „Trochę nam się estakada „stopiła” w czasie ostatnich upałów. Mamy tu bardzo zaawansowane rozmowy między Centralnym Portem Komunikacyjnym, partnerem portu w Gdyni, który ponad swoją główną misję budowy nowego systemu transportowego Polski (lotniska hubowego i linii kolejowych dużych prędkości) również chce wspierać inne inicjatywy transportowe. Jedną z takich inicjatyw jest budowa Drogi Czerwonej. Mamy zarezerwowane środki na pierwszą, planistyczną część. Mamy też zaawansowane rozmowy z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad, aby w sposób formalny mogła od nas przejąć te środki, aby prace zaczęły toczyć się w praktyce – mam nadzieję, że do końca lata. Przed nami studium korytarzowe, techniczne, ekonomiczne, środowiskowe, projektowanie i budowa…” (dop. red. cs)

Anna Drozd – rzecznik prasowy Portu Gdańsk

Zdjęcia i komentarz: Cezary Spigarski